CNN Türk-Nielsen Öncü Göstergeler Endeksi Nasıl Hazırlanıyor?

CNN Türk-Nielsen Öncü Göstergeler Endeksi, tam 4.750 perakende satış noktasından, yaklaşık 100 sektörde yer alan ürünlerin fiyat, miktar ve ciro verileri derlenerek oluşturuldu.
Hızlı tüketim ürünleri alanındaki en kesin ve en hızlı veri olacak bu endeks, ekonomiyle ilgilenen herkese tüm ayrıntılarıyla açılıyor.

Endeksin en önemli özelliği hızlı olması. Büyüme verileri 3 ay, sanayi üretim verileri ise 1,5 ay gecikmeyle yayınlanırken CNN Türk-Nielsen Öncü Göstergeler Endeksi isteyen herkesin, her ayın 28’inde bir önceki ayın hızlı tüketim ürünleri satışına ilişkin verilere ulaşmasını sağlıyor.

Üstelik bu veriler bir ankete değil kesin bilgilere, Nielsen’in Türkiye’nin dört bir yanına dağılmış 2.850 süpermarket, 800 bakkal ve orta market, 1100 uzman perakendeciden (kuruyemişçi, büfe, eczane, parfümeri, benzin istasyonu marketleri, fotoğraf stüdyoları) topladığı bilgilere dayanıyor. Nielsen bu verileri süpermarketlerden veri barkod seviyesinde haftalık satış, diğer kanallardan ise elektronik el terminalleri ile aylık olarak derliyor.

2003 yılında oluşturulmaya başlanan CNN Türk-Nielsen Öncü Göstergeler Endeksi 2004 Mayıs ayından itibaren 5 ay boyunca deneme amacıyla test edildi. CNN Türk’ün uzman ekonomistleri CNN Türk-Nielsen Öncü Göstergeler Endeksi’ni 2002’den itibaren açıklanan Sanayi Üretim Rakamları ve Büyüme ile geriye dönük olarak karşılaştırdı. Sonuç olarak endeksin her iki veri ile de uyumlu olduğu görüldü. Endeksin sadece iç tüketimin düşük, buna karşın ihracatın büyük oranda yüksek çıktığı kriz döneminde büyüme ve sanayi üretim rakamından uzak kaldığı görüldü. Bu durumda CNN Türk-Nielsen Öncü Göstergeler Endeksi’nin iç tüketimle büyüme-sanayi üretimi verilerinin birbirinden koptuğu kriz dönemleri dışında son derece tutarlı bir gösterge olduğu görülmektedir. CNN Türk-Nielsen Öncü Göstergeler Endeksi’nin çok önemli bir ihtiyacı karşılayacağına inanarak bilgilerinize sunuyoruz.

Metodoloji

CNN TÜRK-Nielsen Öncü Göstergeler Endeksi, Türkiye çapına dağılmış perakende satış noktalarında ürünlerin performansını aylık olarak izleyen ve aylık olarak raporlayan periyodik bir araştırmadır. Çalışma her ay 4.750 örnek perakende satış noktasında yürütülür. Süpermarketler dışındaki kanallarda geleneksel (manuel) sayım elektronik el terminalleri sayesinde yapılmaktadır. Süpermarketlerin tamamından veri barkod seviyesinde haftalık satış verisi (scanning verisi) olarak gelmektedir.

Satış noktalarında el terminalleriyle yürütülen sayım esnasında ürün kategorilerinin her biri için marka ve çeşit detayında stok, perakendeci alışı, penetrasyon ve fiyat gibi bilgiler tespit edilir, daha sonra satış ve diğer bilgiler bu verilerden yola çıkılarak hesaplanır.

Yukarıda yer alan çalışma Nielsen tarafından Gıda & İçecek & Şekerleme, Temizlik, Kişisel Bakım ve Tütün sektörleri içerisindeki yaklaşık 100 kategori için aylık bazda takip edilmektedir. Hızlı Tüketim Ürünleri (HTÜ) endeksleri sigara hariç tüm kategorileri içermektedir. Tüm endeksler aylık verilere dayandırılmıştır. Mevsimsellikten arındırılmamıştır. Miktar ve ciro endeksleri aşağıdaki gibi hesaplanmaktadır:


Ciro Endeksi: Kapsamda yer alan kategorilerin o ay gerçekleşen toplam cirosunun bir önceki ay toplamına yüzde farkı hesaplanır. Elde edilen aylık değişimlerin trendi 2002 Ocak ayı 100 kabul edilerek verilmektedir.

Enflasyondan Arındırılmış Ciro Endeksi: Yukarıda hesaplanan ciro endeksi, DIE Tüketici aylık fiyat endeksinden arındırılarak hesaplanır.

Miktar Endeksi: Kapsamda yer alan kategoriler endeksin başladığı dönemdeki kategori ortalama fiyatları ile ağırlıklandırılarak toplanır ve elde edilen toplamın bir önceki aya olan farkı hesaplanır. Elde edilen aylık değişimlerin trendi 2002 Ocak ayı 100 kabul edilerek verilmektedir.

Fiyat Endeksi: Perakende paneli çalışmasında fiyat bilgisi örneklemde yer alan farklı satış noktalarından alınan satış miktarı ile ağırlıklandırılarak elde edilir. Daha sonra toplam satış cirosu satış miktarına bölünerek kategori ortalama fiyatına ulaşılır. Bu ortalama fiyat 2002 Ocak ayı 100 kabul edilerek endekslenmektedir.

Enflasyondan Arındırılmış Fiyat Endeksi: Yukarıda hesaplanan fiyat endeksi, TUIK Tüketici aylık fiyat endeksinden arındırılarak hesaplanır.


Ne Zaman Yayınlanıyor?

CNN Türk Ekonomi Servisi’nin dünyanın en büyük araştırma kuruluşlarından Nielsen’le birlikte oluşturduğu “Öncü Göstergeler Endeksi” her ayın 28’inde, 28’i hafta sonuna gelirse takip eden iş günü, CNNTürk öğleden sonra ekonomi kuşağında yayınlanıyor.